TẬP 5: Kinh Tế Tuần Hoàn Ngành Mỏ: Mô Hình 3R & Giải Pháp Bền Vững

Trong Tập 5, Kinh tế tuần hoàn trong ngành công nghiệp mỏ, host Nguyễn Thị Hoài Nga, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Mỏ – Địa chất, trò chuyện cùng TS. Lê Đình Chiều, Giảng viên chính Khoa Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Mỏ – Địa chất, về cách ngành mỏ có thể chuyển dịch từ mô hình “khai thác – tiêu hao – thải bỏ” sang mô hình giảm phát thải, giảm tổn thất tài nguyên và gia tăng giá trị dài hạn. Nội dung nổi bật trong tập này 1. Kinh tế tuần hoàn là gì, vì sao mô hình tuyến tính gây cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm và biến đổi khí hậu, và vì sao ngành mỏ vẫn cần áp dụng dù nằm ở “đầu chuỗi” cung ứng nguyên liệu. 2. Mô hình phù hợp cho ngành mỏ theo hướng 3R (Reduce – Reuse – Recycle), giảm tổn thất và tăng thu hồi, tái sử dụng nước thải mỏ và đất đá thải, tái chế dầu thải, kim loại, thu hồi khí vỉa than, sản xuất cát nhân tạo từ đất đá thải. 3. Thực tiễn tại Việt Nam, các tín hiệu tích cực như tận dụng đất đá thải và tro xỉ làm vật liệu san lấp, sản xuất vật liệu xây dựng, khai thác lại bãi thải, cải tạo moong mỏ thành hồ điều hòa hoặc du lịch sinh thái, trồng rừng bãi thải, xử lý nước thải mỏ. 4. Cơ hội và thách thức, từ xu hướng tất yếu và ưu tiên chính sách đến 2035, cơ hội tài chính xanh, việc làm xanh, mô hình kinh doanh mới, song song với bài toán công nghệ cao, vốn đầu tư lớn, thiếu tiêu chuẩn và cơ chế khuyến khích, liên kết chuỗi còn yếu, và rào cản về nhân lực, tư duy. 5. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu, thay đổi tư duy quản lý, đào tạo nhận thức, rà soát quy trình để “nhìn thấy điểm tuần hoàn”, đầu tư công nghệ, tìm nguồn tài chính, tăng hợp tác và thiết lập KPI đo hiệu quả, cùng vai trò Nhà nước trong hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn sản phẩm tái chế, ưu đãi thuế, tín dụng và hỗ trợ R&D.